Veel kunstwerken worden verwend. Vooral dan in musea en projectruimtes waar de scenograaf zich mocht uitleven. Meestal is er voldoende ruimte om werken tot hun recht te laten komen, tenzij het mag schuren, dan duwen we alles doelbewust op een hoop in een hoek. Dat hoort er tegenwoordig ook bij. Ruimte vertaalt zich ook in afstand. Dus zeker niet de stappenteller vergeten opzetten en soms is een lunchpakket voor onderweg ook handig. Denk maar aan een Verbeke Foundation bij ons, Voorlinden bij Den Haag of het Hamburger Bahnhof Museum in Berlijn.

Aan de andere kant van het spectrum word je meegezogen in kleinschaliger opstellingen. Waar het licht door ontwijde glasramen meedanst op de werken. Of neem de zalen van beschermde, maar daarom niet minder vervallen kastelen. Er mag weliswaar geen extra nagel in de muur, en grijze panelen van de lokale uitleendienst bieden ook niet altijd soelaas. Dan maar de obligate schildersezel inzetten. Wat  goed is voor het menu tijdens een communiefeest, kan op andere dagen ook de kunst in huis dragen. Om nog te zwijgen van de kakelverse popups. Zo veel mogelijk leeghalen om te zorgen dat er geen verwarring is met de kunst. En meer dan borstelproper moet het niet zijn. Het kan de pret van de kijker allerminst bederven. Een beetje Montmartre of Francis Bacons atelier in de eigen achtertuin.

En daartussen zitten de verkoopsgaleries. Noem het geen winkels, want dat klinkt vies, en doet afbreuk aan de artistieke geplogenheden. Maar toch zit er een belangrijke uitdaging in het hoe van de verkoop. Want in tegenstelling tot musea en heel wat van die lokale expo’s is het wel degelijk de bedoeling de kunstwerken bij een liefhebber of verzamelaar te laten landen. Niet enkel een catalogus of kaartje uit de museumshop, of een klein aquarelleke als aandenken aan het bezoek aan de kunstmarkt.

Als je inzet op passage, heb je een goede ligging van doen, en dat kost geld, wat dan weer de ruimte beperkt. Veel ruimte vind je net altijd over de grens, verder dan wat je wil rijden, waar de trein niet langer stopt en een bus er enkel in de week komt. Het aanbod mag rijkelijk zijn – geen enkele supermarkt laat rekken onbenut – maar dat komt niet bij iedereen evengoed binnen. Werken interfereren met elkaar, willens nillens, ook al hangen ze ver uit elkaar. Het licht speelt een rol. Natuurlijk licht of neonlicht met een tandartsstoeleffect – je probeert niet in het licht te kijken, maar toch voel je de permanente witte gloed in je hoofd. Of spotjes, mijn favoriet – hiermee geef je een dimensie aan het werk dat zelfs de kunstenaar niet voor ogen had. Bij aankoop best het spotje erbij vragen.

Spelen met de ruimte is wel degelijk een uitdaging. En niet enkel voor de galerist. Ook de bezoeker heeft soms stress. Teveel werken, teveel prikkels zijn voor sommigen storend. Als er dan nog sterk gewrocht is aan de presentatie kan dat extra belemmerend werken. Versta je wel het pad dat voor jou is opengelegd. Dat kan des te meer spelen als de ruimte sowieso beperkt is. Dat er geen gangen of trappen zijn naar kamers waar je tot rust kan komen. Waar je kan nadenken en eventueel beslissen hoe zo vlug mogelijk weer weg te geraken als het werk je niet raakt.

In Gent is Galerie Drie* een relatief kleine ruimte.  Zodra je letterlijk over de drempel stapt, kom je in een ‘gesamtkunstwerk’ terecht. Meestal vinden er groepstentoonstellingen plaats waarbij de werken door elkaar hangen. Geen kaartjes met namen, titels, prijzen enzovoorts – die kan je terugvinden op een papieren lijst. Een ruimte die je in één oogopslag kan behappen. Maar tegelijk word je hard met het werk geconfronteerd. Veel ruimte om een stap achteruit te zetten is er niet. De werken lijken soms hun eigen conversatie te voeren, waar je als bezoeker beleefd probeert tussen te komen.

Wendy van Driessche en Guy De Dapper van Galerie Drie ervaren de kleine ruimte in elk geval niet als een beperkende factor: “We zien het eerder als een opportuniteit om zelf ‘out of the box’ te denken. Door een creatieve opstelling laten we de bezoekers verwonderen en geven we de kunstenaars een alternatieve blik op hun werk en tegelijk ook hoe kijkers hun werk kunnen benaderen. Een win-win voor iedereen dus.”

_________________

*Galerie Drie bevindt zich in de Sint-Amelbergastraat 3a in Gent – Vanaf 19 september loopt de tentoonstelling Hommage met werk van o.m. Free Pectoor en Saar De Buysere (tot 5 oktober)

Foto: opstelling van de expo met v.l.n.r. Saar De Buyssere, Free Pectoor, Guy De Dapper en Wendy van Driessche.

[Dit artikel verscheen ook op The Art Couch op 13 september 2025]